ကိုဘိုၾကည္ လူ႔အခြင့္အေရးဆု ခ်ီးျမႇင့္ခံရ

ျမင့္ေမာင္ ၊ နယူးေဒလီ ၊ နယူးေယာက္ အေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ႀကီးက လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ ၄ ဦးကို ယခုႏွစ္ လူ႔အခြင့္အေရးဆုအတြက္ ေရြးခ်ယ္ရာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္း (ျမန္မာႏုိင္ငံ) တဲြဘက္ အတြင္းေရးမႉး ကိုဘိုၾကည္ ပါဝင္္ေၾကာင္း သိရသည္။

ႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္အတြင္း ျမန္မာျပည္ရွိ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား၏ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ စစ္အစိုးရ၏ ေျမာက္ျမားစြာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ မႈမ်ားကုိ သိရွိေစရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူ ျဖစ္သျဖင့္ ကိုဘိုၾကည္ကို 2009 Alison Des Forges Defender အမည္ရ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္သူမ်ားဆုကို ခ်ီးျမႇင့္ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ HWR ဝက္ဘ္ဆိုဒ္တြင္ ယေန႔ ေၾကညာလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

“က်ေနာ့္ကို ဂုဏ္ျပဳတယ္ ဆိုတာထက္ အထဲမွာ ႀကံ႕ႀကံ႕ခံ တိုက္ပြဲဝင္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ၊ အညၾတ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို ဂုဏ္ျပဳတယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္” ဟု ထိုင္းႏုိင္ငံ အေျခစိုက္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္း (ျမန္မာႏုိင္ငံ) AAPP (B) မွ တြဲဘက္ အတြင္းေရးမႉး ကိုဘိုၾကည္က မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။

သူက ဆက္ၿပီး “ျမန္မာျပည္ အေျပာင္းအလဲေပါ့။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြြင့္အေရး ရရွိဖို႔အတြက္ ၾကိဳးစားေနတာပဲ။ ဆုရသည္ ျဖစ္ေစ၊ မရသည္ ျဖစ္ေစ က်ေနာ္တို႔ ဆက္လုပ္ရမယ့္ အလုပ္ပါ။ က်ေနာ္တို႔ လွမ္းရမယ့္ ပန္းတိုင္ကို ဆက္လွမ္းရမွာပဲ။ ဆုရတဲ့အခါ က်ေနာ္တို႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အားတက္မႈေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ခံစားေနရတဲ့ အရာေတြကို ကမၻာႀကီးက က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သိလာပါတယ္။ ဒါေတြက က်ေနာ္တို႔ အတြက္ အားတက္ေစတဲ့ အရာေတြ ျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။

ကိုဘိုၾကည္ႏွင့္အတူ အီသီယုိပီးယားမွ တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူ ေရွ႕ေန မစၥတာ Daniel Bekele ၊ ႐ုရွမွ အမ်ဳိးသမီး သတင္းေထာက္ Elena Milashina ၊ ကြန္ဂိုမွ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ ရပ္တန္႔ေရး ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားတက္ၾကြသူ မစၥစ္ Mathilde Muhindo တို႔ကို HRW က ေရြးခ်ယ္သည္။

လာမည့္လထဲတြင္ ဆုရရွိသူ ၄ ဦးကို အဂၤလန္၊ ဂ်ာမဏီ၊ ျပင္သစ္၊ အေမရိကန္ႏွင့္ ဆြစ္ဇာလန္သို႔ ေခၚေဆာင္ကာ ၿမိဳ႕ႀကီး ၁၀ ၿမိဳ႕ထက္မနည္း တြင္ အဖဲြ႔ႏွစ္ပတ္လည္ ညစာစားပဲြမ်ားျဖင့္ ဂုဏ္ျပဳသြားမည္။

သူတို႔ထဲမွ ၂ ဦးကို ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ားသို႔၎၊ က်န္ ၂ ဦးကို အေမရိကန္ႏွင့္ ကေနဒါသို႔၎ ေခၚယူ၍ သက္ဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံမ်ား၏ လက္ရွိ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနကို ရွင္းလင္းတင္ျပခြင့္ ေပးသြားဦးမည္ ျဖစ္သည္။

ကိုဘိုၾကည္က ''ေတြ႔သင့္ေတြ႔ထိုက္တဲ့ သူေတြနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ရမယ္။ ႏိုင္ငံေရးအရ က်ေနာ္တို႔ ေျပာႏိုင္ဆိုႏိုင္ရင္ ေျပာႏိုင္ဆိုႏိုင္သေလာက္ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံအတြက္၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈေတြအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလး အက်ဳိးသက္ေရာက္ ႏိုင္တယ္္” ဟု ေျပာသည္။

''ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ တခုထဲလို႔ ေျပာလို႔ မလံုေလာက္ပါဘူး။ လူသားျဖစ္တည္မႈ ရာဇဝတ္မႈႀကီးကို ခ်ဳိးေဖာက္ ေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြဟာ စစ္ေၾကာေရး စခန္းေတြမွာ၊ ေထာင္ထဲမွာ ႏွိပ္စက္ခံရတယ္။ နယ္စပ္ေဒသေတြမွာလည္း တိုင္းရင္းသားေတြဟာ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရ၊ အသတ္ခံေနရ၊ အဖမ္းခံရတာေတြက ေန႔တဓူဝ ခံေနရတယ္။ ဒါေတြ က်ဴးလြန္ေနတာက စစ္အစိုးရ က်ဴးလြန္တာ ျဖစ္တယ္'' ဟု AAPP (B) တြဲဘက္ အတြင္းေရးမႉးက ဆက္ေျပာသည္။

ကုိဘိုၾကည္ကို ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ၂၀၀၈ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္သူမ်ားဆုကို HRW ကပင္ ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့ေသးသည္။

သက္တမ္း အႏွစ္ ၃၀ ခန္႔ရွိ HRW သည္ ကမၻာတဝွမ္းရွိ လူထုမ်ားကို တရားမႈတေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရးအတြက္ ရည္ရြယ္ကာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈမ်ားကို ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္၍ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းမွ အေလးဂ႐ုျပဳေစရန္ ေဖာ္ထုတ္တင္ျပေနသည့္ လြတ္လပ္ေသာ အဖဲြ႔အစည္းတရပ္ ျဖစ္သည္။

source by :မဇၥ်ိမ