ဒီေရ သတင္းမ်ား

မေကြးတုိင္း ပခုကၠဴၿမိဳ႕ရွိ ‘ေဇာ္’ ဆိုလာအေရာင္းဆိုင္ ပိုင္ရွင္ျဖစ္ၿပီး၊ ကိုယ္တိုင္လည္း ဆိုလာတပ္ဆင္ထားသူက “ေန႔ခင္းဘက္ မီးပံုမွန္မလာေတာ့ ဆိုလာနဲ႔ အစားထိုး ထိန္းရတာေပါ့ဗ်ာ။ ၂၅ ဝပ္ သံုးပါတယ္။ တယ္လီဖုန္း အားသြင္း တယ္။ ဖန္ေခ်ာင္း ၄-၅ ေခ်ာင္း သံုးတယ္” ဟု ေျပာသည္။

ပခုကၠဴတြင္ လွ်ပ္စစ္မီးကို အလွည့္က် စနစ္ျဖင့္ ေပးေဝေနသျဖင့္ လွ်ပ္စစ္မီး ရရွိသူမ်ားကပင္ ဆိုလာတပ္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနရသည္။

အနံ ၂ ေပႏွင့္ အလ်ား ၄ ေပရွိ ဆိုလာအျပားတျပား၏ ေပါက္ေစ်းမွာ က်ပ္ ၁၀ သိန္း ေက်ာ္ရွိၿပီး၊ ထုတ္လုပ္သည့္ ႏိုင္ငံေပၚ မူတည္ကာ ေစ်းႏႈန္း ကြာျခားမႈ ရွိသည္။ ဆိုလာျပားကို တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္ႏွင့္ အိႏိၵယမွ တင္သြင္းသည္။ တ႐ုတ္ထုတ္ ဆိုလာျပား ၁ ေပခြဲပတ္လည္ အရြယ္အစားကို က်ပ္ ၃ ေသာင္းခန္႔သာ ရွိၿပီး၊ ၅ ႏွစ္ခန္႔ တာရွည္ခံေၾကာင္း ဆိုလာအေရာင္းဆိုင္မ်ားက ဆိုသည္။

တ႐ုတ္ထုတ္ ဆိုလာျပား၊ ဘက္ထရီမ်ားသည္ ေစ်းႏႈန္းခ်ဳိသာၿပီး အသံုးျပဳသူမ်ားျပားသည္။

အိမ္သံုးအဆင့္ ဆိုလာတပ္ဆင္ပါက ဆိုလာျပားအျပင္ ဘက္ထရီ၊ မီးအားျမႇင့္စက္၊ ဝါယာၾကိဳးမ်ားအျပင္ အျခားဆက္စပ္ ပစၥည္းမ်ား အပါအဝင္ ကုန္က်စရိတ္မွာ က်ပ္ ၁၈ သိန္းအထိ ရိွေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္း၊ လိႈင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းက ျမန္မာ ဆိုလာစြမ္းအင္စနစ္ အေရာင္းဆိုင္က ဆိုသည္။

ဓာတ္အား ၃၆၀ ဝပ္ျပည့္ ဆိုလာတျပားကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား တရက္တာ အသံုးျပဳႏိုင္မည္ ျဖစ္ၿပီး၊ တီဗီ၊ ဗီဒီယို ၾကည့္ႏိုင္မည့္အျပင္ ၂ ေပမီးေခ်ာင္း ၃ ေခ်ာင္းကို တၿပိဳင္တည္း ထြန္းလင္းႏိုင္သည္။

“တခါပဲ အရင္းအႏွီးက လိုတယ္။ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ဘာမွထပ္မလိုေတာ့ဘူး။ ဂ်ပန္ထုတ္ဆုိရင္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀ အထိ အာမခံတယ္။ ဒါေပမဲ့ လွ်ပ္စစ္မီး လိုတဲ့ေနရာေတြမွာေတာ့ တျခား မီးစက္ေတြ အသံုးျပဳတာထက္စာရင္ ကုန္က်စရိတ္ သက္သာပါတယ္” ဟု လိႈင္ၿမိဳ႕နယ္ ဆိုလာျပားအေရာင္းဆိုင္က ဆိုသည္။

ရန္ကုန္တြင္ ဆိုလာျပားႏွင့္ ဆက္စပ္ပစၥည္း အေရာင္းဆိုင္ အနည္းဆံုး ၁၀ ဆိုင္အထိ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ၅ ႏွစ္ခန္႔က ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕ႏွင့္ ၁၈ မိုင္ကြာေဝးၿပီး လွ်ပ္စစ္မီး မရရွိသည့္ Cart Centre တြင္ ဆိုလာျပား တပ္ဆင္ အသံုးျပဳခဲ့ရာ ယေန႔ထိတုိင္ လွ်ပ္စစ္မီးရရွိၿပီးေသာ္လည္း ဆက္လက္အသံုးျပဳေနရေသးေၾကာင္း KBC ေခၚ ကခ်င္ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္အဖြဲ႔ လက္ေအာက္ခံ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဌာန တာဝန္ရွိသူတဦးက ေျပာသည္။

“ျမစ္ၾကီးနားမွာ KBC ကေန လုပ္တာ ေနရာ ၃ ခုမွာတပ္ထားတယ္။ Shalom မွာေရာ Cart Centre မွာဆို မီးပ်က္ရင္ အခုထိ သံုးေနတုန္း။ ကြန္ျပဴတာ တလံုး၊ ၂ ေပမီးေခ်ာင္းသံုးေခ်ာင္း ထြန္းတယ္။ အမ်ားႀကီးမသံုးဘူး။ ႐ုံးခန္းေလးမွာပဲ သံုးတာ” ဟု သူက ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ ကြန္ျပဴတာ၊ ေရခဲေသတၱာႏွင့္ တီဗီ၊ ဗီစီဒီ အသံုးျပဳလိုသူမ်ားအေနျဖင့္ ၁၀၀ ဝပ္ရွိသည့္ ဆိုလာျပားကို အသံုးျပဳႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဆိုလာျပား အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈ မရွိသည့္အျပင္ မီးစက္၊ အင္ဗာတာတို႔ကဲ့သို႔ အသံဆူညံျခင္း မရွိျခင္း၊ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းရန္ လြယ္ကူၿပီး၊ လွ်ပ္စစ္ဝါယာႀကိဳး မီးေလာင္ကြ်မ္းျခင္းကဲ့သို႔ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးမ်ား မရွိေၾကာင္း အသံုးျပဳသူမ်ားက ဆိုသည္။

“(+) အေပါင္း၊ (-) ႏႈတ္ မွန္ေအာင္ တပ္ဆင္ရင္ ဘာမွျပႆနာ မရွိပါဘူး။ မွားသြားရင္ေတာ့ မီးေခ်ာင္း ကြ်မ္းတယ္။ တျခားေတာ့ မရွိဘူး။ ေနေရာင္ျခည္ဓာတ္အား အျပည့္ဝင္ႏိုင္ဖို႔ ပံုမွန္ ဖုန္သုတ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္” ဟု ပခုကၠဴၿမိဳ႕မွ ဆိုလာလွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္စနစ္ အသံုးျပဳသူက ဆိုသည္။

ဆိုလာျပား တပ္ဆင္အသံုးျပဳသူမ်ားအေနျဖင့္ ေနေရာင္ျခည္ဓာတ္အား တိုက္႐ိုက္ရရွိႏိုင္ရန္ အိမ္ေခါင္မိုးတြင္ တပ္ဆင္သည့္အျပင္၊ အလြယ္တကူ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ႏုိင္ရန္ ေျမေပၚတပ္ဆင္ အသံုးျပဳျခင္းမ်ားလည္း ျပဳလုပ္ၾကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံလူဦးေရ သန္းေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္တြင္ လူဦးေရ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္သည္ ေက်းရြာမ်ားတြင္ ေနထိုင္သူမ်ား ျဖစ္ၿပီး၊ အမ်ားစုမွာ လယ္ယာလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူမ်ား ျဖစ္သည္။

ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ပူးေပါင္းကာ ဧရာဝတီျမစ္ အထက္ပိုင္း ေဒသမ်ားတြင္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္း ၇ ခုကို စတင္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ လုပ္ငန္းၿပီးစီးပါက ဓာတ္အား မီဂါဝပ္ ၁၀၀၀၀ ထုတ္လုပ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ အမွတ္ (၁) လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား ဝန္ၾကီးဌာနက ညႊန္ၾကားေရးမႉးအဆင့္ရွိ အရာထမ္းတဦးက မဇိၥ်မကို ေျပာသည္။

“စီမံကိန္းက ျမစ္ႀကီးနား အထက္ပိုင္းမွာပါ။ ပူေပါင္း စံုစမ္း (survey) ၿပီး အေျဖထုတ္ ေနတုန္းပါ။ စီမံကိန္းကာလက ၁၀ ႏွစ္ေလာက္ ၾကာမယ္။ မီဂါဝပ္ ၁ ေသာင္းဆိုတာက ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးေပးဖို႔ လံုေလာက္တဲ့အျပင္၊ ပိုလွ်ံမယ္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပည္ပကိုေရာင္းမယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ ထိုင္း၊ တ႐ုတ္၊ အိႏိၵယတို႔ ပူးေပါင္းကာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အထက္ပိုင္း စစ္ကိုင္းတိုင္းတြင္ ထမံသီ (Htamanlthi)၊ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ဟတ္ၾကီး (Hutgyi)၊ ႏွင့္ တန္႔ဆန္း (Tasang)၊ တနသၤာရီတိုင္းႏွင့္ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္တြင္ နန္ေကာ့ (Nam Kok) တို႔တြင္ ေရအား လွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းမ်ား တည္ေဆာက္ေနသည္။

ေနျပည္ေတာ္ စြမ္းအင္ ဝန္ၾကီးဌာနအေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဆိုလာအသံုးျပဳမႈကို တိုက္႐ိုက္ပံ့ပိုးမႈ မရွိေသာ္လည္း အလႉရွင္ႏိုင္ငံမ်ားရွိပါက ၾကားဝင္ေဆာင္ရြက္ေပးေၾကာင္း သိရသည္။

“ဒီဌာနအေနနဲ႔ တျခားႏိုင္ငံက အလႉရွင္၊ ဥပမာ - ထိုင္းတို႔က လႉမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ၾကားကေန ေဆာင္ရြက္ေပး တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဓိကလုပ္ေနတာက ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ ကိစၥကို အဓိကထားလုပ္တယ္။ ပုဂၢလိက ကုမၸဏီေတြက လုပ္ေနတယ္” ဟု ေနျပည္ေတာ္ရွိ စြမ္းအင္ဝန္ၾကီးဌာန တာဝန္ရွိသူတဦးက ေျပာသည္။

လတ္တေလာ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာအရ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ရရွိမႈ လံုေလာက္မႈ မရွိေသးသည့္အတြက္ ဆိုလာစနစ္ျဖင့္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ထုတ္ယူသံုးစြဲမႈမွာ အတိုင္းအတာတခုအရ ဆက္လက္ ရွိေနဦးမည္ဟု Myanmar Eco Solution က ဒါ႐ိုက္တာတဦးျဖစ္သည့္ ဦးၿငိမ္းခ်မ္းဝင္းက ဆိုသည္။

“ေရရွည္မွာ အသံုးျပဳဖို႔ မ်ားတယ္။ လွ်ပ္စစ္မီး လံုးဝ မရတဲ့ေနရာေတြမွာ ဆိုလာအသံုးျပဳမႈဟာ ဆက္လက္ၿပီး အၿမဲတမ္း ေျဖရွင္းႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းအျဖစ္ သြားရမယ့္ အေနအထား ျဖစ္တယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတဝွမ္းတြင္ ေနေရာင္ျခည္ရရွိမႈမွာ တရက္လွ်င္ ၈ နာရီ ရရွိေနသျဖင့္ ေနရာေဒသမေရြး ဆိုလာစနစ္ကို တြင္က်ယ္စြာ အသံုးျပဳႏိုင္ေၾကာင္း ဦးၿငိမ္းခ်မ္းဝင္းက ေျပာဆိုသည္။