နန္းေဒဝီ | နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ HIV/AIDS ေဝဒနာသည္ မ်ားအား အကူအညီ ေပးေနသည့္ အဖြဲ႔ငယ္ မ်ားအား စစ္အစိုးရ ၾကီးၾကပ္မႈ ေအာက္သို႔ သြတ္သြင္း ေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ လဆန္းတြင္ က်န္းမာေရး ဝန္ၾကီးဌာန လက္ေအာက္ အမ်ဳိးသား က်န္းမာေရး အစီအစဥ္ (NHP) မွ HIV ပိုး သယ္ေဆာင္ သူမ်ား ကြန္ယက္ အဖဲြ႔မ်ားကို သီးျခားအမည္ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းျခင္းမျပဳဘဲ ဝန္ၾကီးဌာန လက္ေအာက္ STD ေခၚ လိင္ဆက္ဆံရာမွ ျဖစ္ပြားသည့္ ေရာဂါႏွင့္ HIV ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ကုသေရး အဖြဲ႔ေအာက္တြင္ လုပ္ေဆာင္ရန္ တရားဝင္ ညႊန္ၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
“အဖြဲ႔ေတြ၊ နာမည္ ေပးတာမ်ဳိး မလုပ္ေစခ်င္ဘူး။ မရွိေစခ်င္ဘူးေပါ့ဗ်ာ” ဟု HIV/AIDS လုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္သည့္ ရန္ကုန္ရွိ ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရ မဟုတ္သည့္ အဖြဲ႔အစည္း (INGO) တခုမွ အမည္ မေဖာ္လိုသူ တာဝန္ရွိသူ တဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ လဆန္းတြင္ က်န္းမာေရး ဝန္ၾကီးဌာန လက္ေအာက္ အမ်ဳိးသား က်န္းမာေရး အစီအစဥ္ (NHP) မွ HIV ပိုး သယ္ေဆာင္ သူမ်ား ကြန္ယက္ အဖဲြ႔မ်ားကို သီးျခားအမည္ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းျခင္းမျပဳဘဲ ဝန္ၾကီးဌာန လက္ေအာက္ STD ေခၚ လိင္ဆက္ဆံရာမွ ျဖစ္ပြားသည့္ ေရာဂါႏွင့္ HIV ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ကုသေရး အဖြဲ႔ေအာက္တြင္ လုပ္ေဆာင္ရန္ တရားဝင္ ညႊန္ၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
“အဖြဲ႔ေတြ၊ နာမည္ ေပးတာမ်ဳိး မလုပ္ေစခ်င္ဘူး။ မရွိေစခ်င္ဘူးေပါ့ဗ်ာ” ဟု HIV/AIDS လုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္သည့္ ရန္ကုန္ရွိ ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရ မဟုတ္သည့္ အဖြဲ႔အစည္း (INGO) တခုမွ အမည္ မေဖာ္လိုသူ တာဝန္ရွိသူ တဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
သီးျခားအဖြဲ႔ အေနျဖင့္ ရပ္တည္ လိုပါက မွတ္ပံုတင္ျခင္းကို ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ တိုင္း အဆင့္ ေကာင္စီႏွင့္ ျပည္ထဲေရး ဝန္ၾကီးဌာနတြင္ အဖြဲ႔အစည္းဆုိင္ရာ ဥပေဒမ်ားအရ အဆင့္ဆင့္ မွတ္ပံုတင္ရန္ ညႊန္ၾကားထားသည္။
“ဘယ္လိုမွ မွတ္ပံုတင္ဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ တင္ရင္လည္း က်လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါမ်ဳိးက ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ေနက်ပါ” ဟု INGO တာဝန္ရွိသူက ဆိုသည္။
ေနျပည္ေတာ္ရွိ အမ်ဳိးသား က်န္းမာေရး အစီအစဥ္ NHP (National Health Promramme) က ေပးပို႔ခဲ့သည့္ စာကို ရရွိသည့္ INGO အဖြဲ႔၏ တာဝန္ရွိသူ တဦးကလည္း “မွတ္ပံု မတင္ရင္ အေရးယူမယ္ ဆိုတာမ်ဳိးေတာ့ မေရးထားပါဘူး။ လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ေတြကို ဆက္လုပ္ေနပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
မီးအိမ္ရွင္၊ တက္ျမန္မာ၊ ပဒုမၼာ ကြန္ယက္အဖြဲ႔မ်ားတြင္ HIV ပိုး သယ္ေဆာင္သူမ်ားကိုယ္တုိင္ ပါဝင္ ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ တဝွမ္းရွိ HIV ေဝဒနာသည္မ်ားအား လူမႈေရးဆိုင္ရာ အားေပးကူညီမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္။
“peer to peer လုပ္တာက အခ်င္းခ်င္းပိုၿပီးနားလည္မႈရတယ္။ စာနာႏိုင္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ positive အခ်င္းခ်င္း အားေပး ကူညီႏိုင္ ပါတယ္” ဟု ကိုယ္တိုင္ HIV ပိုးသယ္ေဆာင္သူလည္းျဖစ္ Myanmar Positive Group – MPG အဖြဲ႔က တာဝန္ရွိသူတဦးက မဇိၥ်မကို ေျပာသည္။
၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွစတင္ကာ အဖြဲ႔မ်ား လႈပ္ရွားလာရာမွ ယခုအခါ ျမန္မာတဝွမ္း ကြန္ယက္ငယ္ေပါင္း ၁ဝဝ ေက်ာ္ရွိေနသည္။
ထိုအဖြဲ႔ငယ္မ်ားကို နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ေငြေၾကးပိုင္းဆိုင္ရာ ကူညီပံ့ပိုးေနသည့္ ၿဗိတိန္အေျခစုိက္ ႏုိင္ငံတကာ HIV/AIDS မဟာမိတ္အဖဲြ႔မွ တာဝန္ရွိသူတဦးက “သာမန္လူေတြလို လူမႈေရးလြတ္လပ္ခြင့္၊ အက်ဳိးခံစားခြင့္နဲ႔ လူေတြ စြန္႔ပယ္တာေတြကို တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ အျပန္အလွန္ အားေပးကူညီႏူိင္ဖို႔ အဓိက ဖြဲ႔ထားၾကတာပါ” ဟု မဇိၥ်မကို ေျပာသည္။
ထိုကြန္ယက္ မ်ားက HIV ကုထံုးေဆး ARV ေဆးဝါး မရရွိေသာသူမ်ားကို ေဆးဝါးကူညီေပးအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ ေပးျခင္း၊ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ ကုသမည့္သူမ်ားကို လူနာေစာင့္ေပးျခင္းႏွင့္ လက္ကမ္းစာေစာင္ ျဖန္႔ေဝျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကသည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔ထုတ္ နယ္စည္းမျခားဆရာဝန္မ်ားအသင္း၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ HIV/AIDS ကူးစက္ခံရသူေပါင္း ၂ သိန္း ၄ ေသာင္းခန္႔ရွိၿပီး၊ ၎တို႔အထဲမွ ၇ ေသာင္းခဲြေက်ာ္သည္ ေရာဂါပိုးမႊား တိုက္ဖ်က္ေရးကုထံုး (ဝါ) ARV အေရးေပၚ လိုအပ္ေနေၾကာင္း ပါရွိသည္။ လက္ရွိ ေဆးရရွိေနမႈ အေျခအေနသည္ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ နည္းပါးေၾကာင္း ဆိုထားသည္။
ARV လိုအပ္ ေနသျဖင့္ အစားထိုး ပဋိဇီဝေဆး Septrin (Anti-biotic) တိုက္ေကြ်း ေနရေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း ေဒသမ်ားတြင္ လက္ေတြ႔ကြင္းဆင္းလုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ၿဗိတိန္ အေျခစိုက္ ႏိုင္ငံတကာ HIV/AIDS အဖြဲ႔မွ ဦးေဆာင္ လုပ္ကိုင္ေနသူ တဦးက မဇိၥ်မကို ေျပာသည္။
“အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာ တျပည္လံုးမွာ ARV ေဆးကို ၁၂၀ ေယာက္ကိုပဲ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ ေဝဒနာရွင္ ေတြကို ေရာဂါ ထိန္းထားႏုိင္ဖို႔ ဆိုၿပီး Septrin ေဆးေတြကိုပဲ ေပးထားႏိုင္ပါတယ္။ အက်ဳိးအာနိသင္ေတာ့ နည္းတာေပါ့” ဟု သူက ေျပာသည္။
၎တို႔ အဖြဲ႔က ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္းေဒသ မႏၲေလးၿမိဳ႕အပါအဝင္၊ ပုဂံ၊ ပုပၸါး၊ ေရနံေခ်ာင္း၊ ျမင္းၿခံ၊ စစ္ကိုင္း၊ မံုရြာ အစရွိသည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ HIV/AIDS ပိုးသယ္ေဆာင္သူ လူနည္းစုကိုသာ ေဆးေပးေဝႏိုင္ေသာ္လည္း အမ်ားစုမွာ အေရးေပၚ လိုအပ္ ေနဆဲ ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။
ႏိုင္ငံတကာ ကူညီေရးအဖြဲ႔က တာဝန္ရွိသူတဦးကလည္း “အစိုးရကလည္း တႏိုင္တပုိင္ေပးတာ ရွိတယ္။ မေကြးမွာဆို အေယာက္ ၅၀ ပဲ ေပးႏိုင္တယ္။ လိုတဲ့သူက ဒီထက္မ်ားတယ္” ဟု ေျပာသည္။
၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လက တကမၻာလံုးရွိ HIV/AIDS ၊ တီဘီႏွင့္ ဌက္ဖ်ားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အေထာက္အကူ အမ်ားဆံုး ေပးေနသည့္ Global Fund အဖြဲ႔က ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကူညီပံ့ပိုးမႈ ရပ္ဆိုင္းခဲ့သည္။
စစ္အစိုးရက လူသားခ်င္း စာနာ ေထာက္ထားသည့္ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ သူမ်ားအား ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္း သြားလာ လႈပ္ရွားမႈ ကန္႔သတ္ လိုက္ၿပီးေနာက္ Global Fund က ကူညီပ့ံပိုးမႈမ်ား ရပ္တန္႔ခဲ့ရာမွ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ Three Diseases Fund - 3DF အသြင္ျဖင့္ ေရာဂါသံုးမ်ဳိး ျဖစ္သည့္ HIV/AIDS ၊ ဌက္ဖ်ားႏွင့္ တီဘီ ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ရန္ ေထာက္ပံ့ကူညီေငြ ျပန္လည္ခ်ေပးခဲ့သည္။
၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ အတြင္း အလႉရွင္ႏိုင္ငံ ၆ ႏုိင္ငံျဖစ္သည့္ ၾသစေၾတးလ်ား၊ ဥေရာပ ေကာ္မရွင္၊ နယ္သာလန္၊ ေနာ္ေဝး၊ ဆီြဒင္ႏွင့္ ၿဗိတိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရာဂါသံုးမ်ဳိး တိုက္ဖ်က္ရန္ (3DF) အကူေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာ သန္း ၁၀၀ ကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ သံုးစြဲရန္ ေပးခဲ့သည္။
source by : မဇၥၽိမ
“ဘယ္လိုမွ မွတ္ပံုတင္ဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ တင္ရင္လည္း က်လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါမ်ဳိးက ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ေနက်ပါ” ဟု INGO တာဝန္ရွိသူက ဆိုသည္။
ေနျပည္ေတာ္ရွိ အမ်ဳိးသား က်န္းမာေရး အစီအစဥ္ NHP (National Health Promramme) က ေပးပို႔ခဲ့သည့္ စာကို ရရွိသည့္ INGO အဖြဲ႔၏ တာဝန္ရွိသူ တဦးကလည္း “မွတ္ပံု မတင္ရင္ အေရးယူမယ္ ဆိုတာမ်ဳိးေတာ့ မေရးထားပါဘူး။ လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ေတြကို ဆက္လုပ္ေနပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
မီးအိမ္ရွင္၊ တက္ျမန္မာ၊ ပဒုမၼာ ကြန္ယက္အဖြဲ႔မ်ားတြင္ HIV ပိုး သယ္ေဆာင္သူမ်ားကိုယ္တုိင္ ပါဝင္ ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ တဝွမ္းရွိ HIV ေဝဒနာသည္မ်ားအား လူမႈေရးဆိုင္ရာ အားေပးကူညီမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္။
“peer to peer လုပ္တာက အခ်င္းခ်င္းပိုၿပီးနားလည္မႈရတယ္။ စာနာႏိုင္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ positive အခ်င္းခ်င္း အားေပး ကူညီႏိုင္ ပါတယ္” ဟု ကိုယ္တိုင္ HIV ပိုးသယ္ေဆာင္သူလည္းျဖစ္ Myanmar Positive Group – MPG အဖြဲ႔က တာဝန္ရွိသူတဦးက မဇိၥ်မကို ေျပာသည္။
၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွစတင္ကာ အဖြဲ႔မ်ား လႈပ္ရွားလာရာမွ ယခုအခါ ျမန္မာတဝွမ္း ကြန္ယက္ငယ္ေပါင္း ၁ဝဝ ေက်ာ္ရွိေနသည္။
ထိုအဖြဲ႔ငယ္မ်ားကို နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ေငြေၾကးပိုင္းဆိုင္ရာ ကူညီပံ့ပိုးေနသည့္ ၿဗိတိန္အေျခစုိက္ ႏုိင္ငံတကာ HIV/AIDS မဟာမိတ္အဖဲြ႔မွ တာဝန္ရွိသူတဦးက “သာမန္လူေတြလို လူမႈေရးလြတ္လပ္ခြင့္၊ အက်ဳိးခံစားခြင့္နဲ႔ လူေတြ စြန္႔ပယ္တာေတြကို တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ အျပန္အလွန္ အားေပးကူညီႏူိင္ဖို႔ အဓိက ဖြဲ႔ထားၾကတာပါ” ဟု မဇိၥ်မကို ေျပာသည္။
ထိုကြန္ယက္ မ်ားက HIV ကုထံုးေဆး ARV ေဆးဝါး မရရွိေသာသူမ်ားကို ေဆးဝါးကူညီေပးအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ ေပးျခင္း၊ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ ကုသမည့္သူမ်ားကို လူနာေစာင့္ေပးျခင္းႏွင့္ လက္ကမ္းစာေစာင္ ျဖန္႔ေဝျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကသည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔ထုတ္ နယ္စည္းမျခားဆရာဝန္မ်ားအသင္း၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ HIV/AIDS ကူးစက္ခံရသူေပါင္း ၂ သိန္း ၄ ေသာင္းခန္႔ရွိၿပီး၊ ၎တို႔အထဲမွ ၇ ေသာင္းခဲြေက်ာ္သည္ ေရာဂါပိုးမႊား တိုက္ဖ်က္ေရးကုထံုး (ဝါ) ARV အေရးေပၚ လိုအပ္ေနေၾကာင္း ပါရွိသည္။ လက္ရွိ ေဆးရရွိေနမႈ အေျခအေနသည္ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ နည္းပါးေၾကာင္း ဆိုထားသည္။
ARV လိုအပ္ ေနသျဖင့္ အစားထိုး ပဋိဇီဝေဆး Septrin (Anti-biotic) တိုက္ေကြ်း ေနရေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း ေဒသမ်ားတြင္ လက္ေတြ႔ကြင္းဆင္းလုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ၿဗိတိန္ အေျခစိုက္ ႏိုင္ငံတကာ HIV/AIDS အဖြဲ႔မွ ဦးေဆာင္ လုပ္ကိုင္ေနသူ တဦးက မဇိၥ်မကို ေျပာသည္။
“အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာ တျပည္လံုးမွာ ARV ေဆးကို ၁၂၀ ေယာက္ကိုပဲ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ ေဝဒနာရွင္ ေတြကို ေရာဂါ ထိန္းထားႏုိင္ဖို႔ ဆိုၿပီး Septrin ေဆးေတြကိုပဲ ေပးထားႏိုင္ပါတယ္။ အက်ဳိးအာနိသင္ေတာ့ နည္းတာေပါ့” ဟု သူက ေျပာသည္။
၎တို႔ အဖြဲ႔က ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္းေဒသ မႏၲေလးၿမိဳ႕အပါအဝင္၊ ပုဂံ၊ ပုပၸါး၊ ေရနံေခ်ာင္း၊ ျမင္းၿခံ၊ စစ္ကိုင္း၊ မံုရြာ အစရွိသည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ HIV/AIDS ပိုးသယ္ေဆာင္သူ လူနည္းစုကိုသာ ေဆးေပးေဝႏိုင္ေသာ္လည္း အမ်ားစုမွာ အေရးေပၚ လိုအပ္ ေနဆဲ ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။
ႏိုင္ငံတကာ ကူညီေရးအဖြဲ႔က တာဝန္ရွိသူတဦးကလည္း “အစိုးရကလည္း တႏိုင္တပုိင္ေပးတာ ရွိတယ္။ မေကြးမွာဆို အေယာက္ ၅၀ ပဲ ေပးႏိုင္တယ္။ လိုတဲ့သူက ဒီထက္မ်ားတယ္” ဟု ေျပာသည္။
၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လက တကမၻာလံုးရွိ HIV/AIDS ၊ တီဘီႏွင့္ ဌက္ဖ်ားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အေထာက္အကူ အမ်ားဆံုး ေပးေနသည့္ Global Fund အဖြဲ႔က ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကူညီပံ့ပိုးမႈ ရပ္ဆိုင္းခဲ့သည္။
စစ္အစိုးရက လူသားခ်င္း စာနာ ေထာက္ထားသည့္ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ သူမ်ားအား ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္း သြားလာ လႈပ္ရွားမႈ ကန္႔သတ္ လိုက္ၿပီးေနာက္ Global Fund က ကူညီပ့ံပိုးမႈမ်ား ရပ္တန္႔ခဲ့ရာမွ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ Three Diseases Fund - 3DF အသြင္ျဖင့္ ေရာဂါသံုးမ်ဳိး ျဖစ္သည့္ HIV/AIDS ၊ ဌက္ဖ်ားႏွင့္ တီဘီ ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ရန္ ေထာက္ပံ့ကူညီေငြ ျပန္လည္ခ်ေပးခဲ့သည္။
၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ အတြင္း အလႉရွင္ႏိုင္ငံ ၆ ႏုိင္ငံျဖစ္သည့္ ၾသစေၾတးလ်ား၊ ဥေရာပ ေကာ္မရွင္၊ နယ္သာလန္၊ ေနာ္ေဝး၊ ဆီြဒင္ႏွင့္ ၿဗိတိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရာဂါသံုးမ်ဳိး တိုက္ဖ်က္ရန္ (3DF) အကူေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာ သန္း ၁၀၀ ကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ သံုးစြဲရန္ ေပးခဲ့သည္။
source by : မဇၥၽိမ
Subscribe to:
Post Comments (Atom)
;)
အႀကီးၾကည့္ရန္ ႏွိပ္ပါ။
0 comments:
Post a Comment
သင္ႀကိဳက္တာေရးပါ။